Binnen de gemeenteraad van Heerlen leefde de vraag om onderzoek te doen naar het aanbestedingsproces rondom de zwembadexploitatie in Heerlen. De Rekenkamer Heerlen heeft vanuit deze achtergrond besloten onderzoek te doen naar de genoemde casus. Daarnaast was het tijd om ook het inkoop- en aanbestedingsbeleid van de gemeente Heerlen onder de loep te nemen. Unravelling heeft uitvoering gegeven aan het onderzoek. De rekenkamer beoogde met het onderzoek concrete handvatten te bieden aan de gemeenteraad over de wenselijkheid van (bij)sturing van het inkoop- en aanbestedingsbeleid en om aanbestedingen in de toekomst te kunnen verbeteren.
De centrale onderzoeksvragen waren als volgt:
1. In hoeverre is het proces van kaderstelling, (bestuurlijke en ambtelijke) aansturing, beheersing, toezicht en verantwoording bij de aanbesteding van het risicodragend beheren, exploiteren en onderhouden van twee zwembaden te Heerlen doeltreffend, zorgvuldig en rechtmatig verlopen?
2. In hoeverre zorgt het inkoop- en aanbestedingsbeleid van de gemeente Heerlen voor borging van doeltreffendheid, doelmatigheid en rechtmatigheid?
Belangrijkste bevindingen en conclusies
De Rekenkamer concludeert dat de aanbesteding van de zwembadexploitatie rechtmatig en doeltreffend is verlopen, maar dat het proces werd bemoeilijkt door onder meer een late besluitvorming, moeizame communicatie en beperkte aandacht voor de sociale gevolgen voor betrokkenen. Daarnaast blijkt het gemeentelijke inkoop- en aanbestedingsbeleid verouderd en biedt het onvoldoende houvast voor een doelmatige en rechtmatige uitvoering. Ook heeft de raad momenteel beperkt zicht op en invloed op het inkoop- en aanbestedingsbeleid.
Aanbevelingen
De Rekenkamer adviseert om complexe aanbestedingen als grote projecten te benaderen, meer aandacht te hebben voor de menselijke en sociale impact van aanbestedingen en het inkoopbeleid te actualiseren. Daarnaast wordt aanbevolen de inkooporganisatie, procedures en rechtmatigheidsborging verder te professionaliseren en de raad een actievere rol te geven bij het stellen van kaders en het monitoren van de uitvoering.
Doorwerking
Op maandag 20 juni 2022 is het onderzoeksrapport in de commissie Maatschappij en Financiën van Heerlen besproken. Tijdens de commissie heeft de Rekenkamer Heerlen toelichting gegeven op het rapport, en konden commissieleden vragen stellen over het rapport. Uit de bespreking van het rapport in de commissie komt het beeld naar voren dat de gemeenteraad meer inspraak wil en aan de slag wil met het thema inkoop en aanbesteding. Op woensdag 22 juni heeft de gemeenteraad tijdens de raadsvergadering besloten de conclusies en aanbevelingen uit het rapport over te nemen.
