Wegens de vertrouwelijkheid van het onderzoek is deze casus geanonimiseerd.
Binnen een team van een ministerie ontstonden signalen dat er mogelijk sprake was van ongewenst gedrag en een sociaal onveilige werkomgeving. Na een BIPO-onderzoek (Baseline Intern Persoonsgericht Onderzoek, waar deze signalen werden bevestigd, is besloten tot het laten uitvoeren van een cultuuronderzoek binnen het team, en het achterhalen van de dieperliggende oorzaken en concrete voorbeelden van integriteitsschendingen. Dit cultuuronderzoek is uitgevoerd door Unravelling.
Het cultuuronderzoek bestond uit 16 interviews met betrokkenen en het uitvoeren van een documentanalyse. De bevindingen zijn getoetst aan een normenkader, gebaseerd op de Gedragscode Integriteit Rijk en andere relevante richtlijnen rondom omgangsvormen en sociale veiligheid.
Het onderzoek laat zien dat er sprake was van een sociaal onveilige werksfeer. Binnen het team kwam pestgedrag voor, was er sprake van een roddelcultuur en ervoeren werknemers discriminatie. Er bestonden vermoedens van vriendjespolitiek, maar dit kon in het onderzoek niet worden vastgesteld. Oorzaken voor deze werksfeer lagen in de organisatie van het werk. Er was sprake van onduidelijkheid over rollen en verantwoordelijkheden, een hoge werkdruk en frequente wisselingen in het management. Leidinggevenden waren niet altijd zichtbaar of in staat om tijdig in te grijpen. Hierdoor konden spanningen binnen het team escaleren.
Wij hebben onder meer aanbevolen om te investeren in stabiel en zichtbaar leiderschap met aandacht voor voorbeeldgedrag. Daarnaast is het belangrijk om duidelijke rolverdelingen aan te brengen zodat informele machtsposities worden voorkomen. Ook kan men aandacht besteden aan omgangsvormen binnen het team, bijvoorbeeld in het stimuleren van een aanspreekcultuur.
