De rekenkamer Dordrecht (hierna: de rekenkamer) wilde weten of het armoedebeleid van de gemeente doeltreffend is. Daarbij had de rekenkamer speciale interesse in de vraag hoe de gemeente toekomstbestendig is, door te kijken naar hoe zij omgaat met onder meer energiearmoede.
Unravelling onderzocht deze vraag door middel een documentanalyse (beleid, uitvoeringsplannen, raadsstukken) en interviews met beleidsambtenaren en het college. Ook hebben we rondetafelgesprekken gevoerd met maatschappelijke organisaties en mensen die te maken hebben met armoede of schulden.
Een belangrijke realisatie is dat ‘de’ doelgroep niet bestaat. Deze ‘doelgroep’ bevat immers een grote diversiteit aan mensen die ook verschillende soorten ondersteuning nodig kunnen hebben. De eerste vraag die een onderzoeker zich moet stellen is; over wie spreken we? In ons geval hebben we gekozen voor mensen die nu, of in het recente verleden, financiële ondersteuning hebben ontvangen van de gemeente. In het geval van Dordrecht is dat een breed net om uit te werpen; de gemeente biedt een groot scala aan regelingen met ruimhartige inkomensgrenzen. Omdat we specifiek de ondersteuning vanuit de gemeente onderzoeken, betekent deze selectie dat we in het onderzoek de mensen uitsluiten die ‘alleen’ hulp ontvingen van een maatschappelijke organisatie.
Om inwoners die ondersteuning ontvangen te betrekken bij het onderzoek, werkte Unravelling via een AVG-proof werkwijze waarbij consulenten en maatschappelijke organisaties inwoners eerst om toestemming vroegen voor deelname. In gesprekken stond respect en gelijkwaardigheid centraal, onder meer door deelnemers keuzevrijheid te geven in de vorm van deelname en gebruik te maken van fictieve casussen om ervaringen laagdrempelig bespreekbaar te maken. Deze aanpak leverde waardevolle inzichten op in de ervaringen van inwoners met gemeentelijke ondersteuning.
De Rekenkamer concludeert dat Dordrecht een ruimhartig en effectief armoedebeleid voert, met relatief hoge uitgaven aan ondersteuning en een sterke aanpak van onder meer energiearmoede. Tegelijkertijd adviseert de Rekenkamer om scherpere doelen en indicatoren vast te stellen, meer inwoners gebruik te laten maken van bestaande regelingen en moeilijk bereikbare groepen actiever te benaderen. Voor inwoners met langdurige en complexe problematiek wordt daarnaast structurele begeleiding door een vaste regisseur aanbevolen.
